निवडणूक आयोगाच्या विशेष सखोल पुनरीक्षण (SIR) मोहिमेअंतर्गत महाराष्ट्राची प्रारुप मतदार यादी जाहीर झाली आहे. या यादीतून तब्बल 2 कोटींहून अधिक मतदारांची नावं वगळण्यात आल्यानं अनेकांच्या मनात आपलं नाव यादीत आहे की नाही, याबाबत प्रश्न निर्माण झाले आहेत. यादी कशी तपासायची आणि पुढील प्रक्रिया काय आहे, याची संपूर्ण माहिती खाली दिली आहे.
मुख्य माहिती
भारत निवडणूक आयोगाच्या निर्देशानुसार महाराष्ट्रात मतदार यादीचं विशेष सखोल पुनरीक्षण (SIR)-2026 राबवलं जात आहे. या प्रक्रियेचा भाग म्हणून राज्याच्या मुख्य निवडणूक अधिकारी कार्यालयानं प्रारुप मतदार यादी प्रसिद्ध केली आहे. या पुनरीक्षणादरम्यान मोठ्या संख्येनं मतदारांची नावं यादीतून वगळण्यात आली असून, अंतिम यादी काही महिन्यांनी जाहीर होणार आहे.
महत्त्वाचे आकडे
| तपशील | आकडेवारी |
| पुनरीक्षणापूर्वीचे एकूण मतदार | 9,78,54,049 |
| प्रारुप यादीतील मतदार | 7,71,65,562 |
| पुरुष मतदार | 3,95,89,905 |
| स्त्री मतदार | 3,75,72,570 |
| तृतीयपंथी मतदार | 3,087 |
| वगळलेली/गणना न झालेली नावं | 2,06,88,487 |
सविस्तर माहिती
आकडेवारीनुसार, पुनरीक्षणापूर्वी राज्यात जवळपास साडेनऊ कोटींहून अधिक मतदार नोंदणीकृत होते. मात्र सखोल पडताळणीनंतर प्रारुप यादीत फक्त पावणेआठ कोटींहून थोडे अधिक मतदार कायम राहिले. उर्वरित सुमारे दोन कोटी सात लाख मतदारांची नावं वगळण्यात आली किंवा त्यांची गणनाच होऊ शकली नाही. यामागील प्रमुख कारणं पुढीलप्रमाणे सांगितली जात आहेत:
- मतदार सध्या त्या पत्त्यावर गैरहजर असणे
- मतदार दुसऱ्या ठिकाणी स्थलांतरित झाल्याची नोंद
- मतदाराचा मृत्यू झाल्याची नोंद
- एकाच मतदाराची दुबार नोंदणी आढळणे
नाव कसं तपासायचं? (Step by Step)
- मुख्य निवडणूक अधिकारी, महाराष्ट्र यांच्या अधिकृत वेबसाईटवर किंवा भारत निवडणूक आयोगाच्या वेबसाईटवर जा.
- वेबसाईटवर “प्रारुप मतदार यादी SIR 2026” हा पर्याय शोधून त्यावर क्लिक करा.
- नवीन पेजवर राज्य म्हणून “महाराष्ट्र”, वर्ष “2026” आणि “SIR ड्राफ्ट रोल 2026” निवडा.
- त्यानंतर तुमचा जिल्हा, विधानसभा मतदारसंघ आणि भाषा निवडा.
- दिलेला कॅप्चा कोड नोंदवा.
- तुमच्या मतदारसंघातील संबंधित यादीभाग (भाग क्रमांक) निवडा.
- “डाऊनलोड सिलेक्टेड पीडीएफ” या पर्यायावर क्लिक करून यादी डाऊनलोड करा.
- डाऊनलोड झालेल्या पीडीएफमध्ये तुमचं नाव शोधून खात्री करा.
वगळलेल्या यादीत नाव आहे का, हे कसं पाहायचं?
- सीईओ महाराष्ट्र वेबसाईटवरील ASSD List (Absent, Shifted, Dead, Duplicate) SIR 2026 हा पर्याय निवडा.
- तिथं तुमचा वैयक्तिक मतदार ओळखपत्र (EPIC) क्रमांक नोंदवून तुमचं नाव वगळलं गेलंय का, हे तपासता येईल.
- मतदान केंद्रनिहाय वगळलेल्या मतदारांची यादीही डाऊनलोड करून पाहता येते.
महत्त्वाच्या तारखा
| टप्पा | तारीख |
| दावे व हरकती नोंदवण्याचा कालावधी | 31 ऑगस्ट ते 30 सप्टेंबर 2026 |
| वय अर्हता दिनांक (नवमतदारांसाठी) | 1 ऑक्टोबर 2026 |
| अंतिम मतदार यादी प्रसिद्धी | 4 नोव्हेंबर 2026 |
महत्त्वाच्या सूचना
- 📌 तुमचं नाव वगळलं गेलं असल्यास 30 सप्टेंबर 2026 पूर्वी दावा किंवा हरकत नोंदवणं आवश्यक आहे.
- 📌 1 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत 18 वर्षे पूर्ण होणारे नवमतदार नोंदणीसाठी पात्र आहेत.
- 📌 EPIC क्रमांक तयार ठेवल्यास ऑनलाईन पडताळणी अधिक सोपी होते.
- 📌 अंतिम यादी 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी जाहीर होणार असल्यानं त्यापूर्वी पडताळणी करून घेणं फायद्याचं ठरेल.
निष्कर्ष
महाराष्ट्रातील SIR-2026 प्रारुप मतदार यादीतून मोठ्या प्रमाणात नावं वगळली गेल्यामुळे प्रत्येक मतदारानं आपलं नाव यादीत आहे की नाही, हे वेळेत तपासणं गरजेचं आहे. नाव वगळलं गेलं असल्यास विहित मुदतीत दावा-हरकत दाखल करून ते यादीत पुन्हा समाविष्ट करून घेता येईल.